Türkmenler imperializm zamanynda (Mehmet Saraý)

Türkmenler imperializm zamanynda

Türkmen halkynyñ we onuñ Russiýa imperiýasyna birikdirilişiniñ taryhy


Türkmenistan, onuñ ýurdy we ilaty(1)


Türkmen halky, onunjy we on birinji asyrlarda yslam dinini kabul etmezinden öñ, ''oguz'' ady bilen tanalyp, Amyderýanyñ, Kaspi deñziniñ, Owgan Türküs...

Dowamy »

1480 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Çagalykda jyns agzalarynyň ösüşi we jyns taýdan ýetişýän döwrüniň fziologiýasy

Çagalykda jyns agzalarynyň ösüşi we jyns taýdan ýetişýän döwrüniň fziologiýasy

Ýaş döwürleri. Halkara simpoziumy (Moskwa, 1965) gyzjagazlaryň ösüşinde indiki döwürleri tapawutlandyrmagy hödürledi: bäbeklik döwri (1-10 gün), süýt emýän döwri (10 gün – 1 ýaş), irki çagalyk (1-3 ýaş), ilkinji çagalyk (4-7 ýaş), ikinji çagalyk (8-11 ýaş)...

Dowamy »

2057 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Türkmenistanda gyzjagazlara we ýetginjeklere berilýän ginekologiki kömegiň gurnalyşy

Türkmenistanda gyzjagazlara we ýetginjeklere berilýän ginekologiki kömegiň gurnalyşy

2008 ýylyň ýanwar aýynyň 14-ne TSG we DS Ministri „Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda ýetginjekleriň gullugyny kämilleşdirmek barada“ № 10 buýruk çykardy. Bu buýrukdan ugur alyp, çagalara we ýetginjeklere ginekologiki kömek bermeginde dispanser...

Dowamy »

2067 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Gündogar Arabystanda gurulan döwletler

Gündogar Arabystanda gurulan döwletler.

Mowzugumyzyň başynda häzirki Saud Arabystanda we ýemeniň teretoriýasynda gurlan gadymy döwletler barada durup geçeris. Şeýle hem şol döwletleriň edara edilşi we halkyň hal-ýagdaýy, beýleki döwletler bilen gatnaşyklary barada gürrüň ederis. Şeýle hem şol döwletleriň syýasy-ykdysady we durmuş gur...

Dowamy »

1051 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Arap ýurtlary barada dürli çeşmeler

Arap ýurtlary barada dürli çeşmeler.


Sapagyň wezipesi talyplara araplar barada ýagny Arabystan we araplar barada olaryň gadymy çeşmeleri; yslamdan öňki we soňky çeşmeler barada, yslamyň döreşi, Halyfatyň döreýşi, XIII-IX asyrlarda bagdat halyfaty we halyfatlar döwründe edilen ýörüşler barada talyplara giňden gürrüň bermekden...

Dowamy »

1080 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Arap ýurtlarynyñ taryhyna giriş

Arap ýurtlarynyň taryhyna giriş.


Islendik halkyň taryhy öwrenilende onuň gadymy döwürden başlap şu günki güne çenli taryhyny doly we anyk maglumatlar esasynda öwrenmeklik zerurdyr. Şonuň üçin Araplaryň taryhy dersini okatmagyň esasy maksady hem Arap ýurtlarynyň iň gadymy döwürden başlap tä halyflyk döwrüne çenli bolan taryhyn...

Dowamy »

1061 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Öwez Gündogdyýew

Öwez Gündogdy (1966 - 15.04.2013) Milletine buýsanýan, Watanyny jandan söýýän, ýaş arheolog alym, ýaşynyñ baharynda bimahal aramyzdan gitdi. Öwez Gündogdyew 1966-njy ýylda Aşgabatda dogulýar.  Türkmen Döwlet Uniwersitetiniň taryh fakultetinde okaýar. Okuwy tamamlandan soň Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh institutynda ylmy işler alyp başl...

Dowamy »

972 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Seljuknama (dowamy -6)

SELJUK NEBERESINIŇ SOLTANLARYNYŇ BEÝANY   Bular sansyz-sajaksyz leşgerdiler we çensiz-çaksyz taýpadylar. Bularyň içinde Oguzyň her boýundan, sag gol begleri: gaýy, baýat; sol gol begleri: baýyndyr, bijene (beçene), çawnydyr, şeýle-de bulara goşulşan beýleki boýlar bardy. Olaryň köp mallary, sürüleri, nygmat we şöwketleri bardy. Mydama agzybirdiler....

Dowamy »

932 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Seljuknama (dowamy -3)

ÜÇÜSI BOZUK WE ÜÇÜSI ÜÇ OK ATLANDYRYLAN OGUZYŇ ALTY PERZENDINIŇ, ATLARY WE LAKAMLARY HEM-DE OLARYŇ TAGMA WE OŇAN EDILEN JANAWERLERI, BELLI EDILEN ET SÜÝEKLERI WE ENDAMLARY   Bu Ýaňykentlu Yrkyl Hoja tarapyndan belli edilip, oguz [ili] begenip doga etdi. Bu şol esasda beýan ediler.   HANLAR HANY   Muňa kagan (han) diýýärler. Süýegi baş we uja.   BOZ...

Dowamy »

963 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Seljuknama (Ýazyjy ogly Aly)

BAGYŞLAÝJY WE MÄHRIBAN ALLANYŇ ADY BILEN   Mülkleriň eýesi, beýikligi beýgelmiş we bereketi hemmä ýetmiş Allatagala sansyz alkyş we çensiz-çäksiz öwgi we minnetdarlyk bolsun. Çünki Ol müňlerçe-müňlerçe adamy pynhan ýoklukdan barlyk sährasyna getirip, her biriniň perzentleriniň ýaýylmagy üçin olara älem etraplaryndan bir yklymy menzil we mekan etdi....

Dowamy »

975 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Mahmyt Gaznalynyñ döreden dili

Mahmyt Gaznalynyñ döreden dili


Hindistanda we Päkistanda ýaýran urdu diliniň döreýiş we ösüş taryhy barada

Dilçi alymlar Hindistany dilleriň «muzeýi» diýip atlandyrýarlar. Onuňam özüne ýetesi sebäbi bar. Iňlis alymy J.A.Grirsonyň hasaplamalaryna görä, Hindistanyň  ilaty 179 dilde we 544 sany şiwe dillerinde gür...

Dowamy »

1239 2
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Mertler meýdan içinde

Mertler meýdan içinde

Türkmenistanda sowet hökümetine garşy turan 1931-nji ýylyň gozgalaňy barada

Milletiň ykbalynda baknalykdan ýaman dert ýok. Baknalyk milletiň aslyny ýok edýär, onuň müň ýyllyk taryhy köküne palta urýar. Bu hakykata halkymyz bir asyrdan–da gowrak wagt dowam eden baknalyk döwründe magat göz ýetirdi....

Dowamy »

1129 3
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Türkmeniñ tylla tagty

Türkmeniñ tylla tagty


Türkmenlerde tagty miras almak dessury barada

Türkmeni dörediji millet hökmünde tanadýan gymmatlyklaryň, nusgawy dessurlaryň ählisi, gözbaşyny nesilbaşymyz Oguz han Türkmenden alyp gaýdýar. Oguz han atamyzyň döreden, soňra adamzat nesline nusga bolan gymmatlyklarymyzyň – dessurlarymyzyň b...

Dowamy »

1148 2
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Synmaz galanyñ syndyrylmagy

Synmaz galanyñ syndyrylmagy

Wizantiýanyň paýtagty Konstantinopolyň türkmenler tarapyndan eýelenilmeginiň taryhy barada

Ýer ýüzünde taryhy ýigrimi bäş asyrdan köp bolan şäherleri barmak büküp sanaýmaly. Geçmiş ykbaly köp halklaryň we döwletleriň taryhy bilen aýrylmaz bagly bolan gadymy merkezler has hem az. Şeýle merkez...

Dowamy »

1664 1
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Dolan aýyñ döwleti

Dolan aýyñ döwleti


Tulunylar nesilşalygynyň irki döwürleri barada köp zat bilinmeýär. Diňe hanedana at beren Tulun begiň Merkezi Aziýanyň hökümdarlarynyň köşginde gulluk eden oguz esgeridigi bilinýär. Ol IX asyryň 20-nji ýyllarynda  köşkde özüni edermen esger hökmünde tanadypdyr. Gullugyna saklygy we gözsüz batyrlygy üçin ony...

Dowamy »

1040 1
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Heññam hasraty

Heññam hasraty

XX asyryň 20-30-njy ýyllarynda bolşewizmiň Türkmenistanda geçiren zorlukly syýasaty barada

Taryha öwrülen XX asyr, aýratyn hem onuň birinji ýarymy, dünýä halklarynyň köpüsi, şol sanda türkmenler üçin hem ýowuz synaglaryň, gazaply wakalaryň döwri boldy. Ýurdumyz kesekiler tarapyndan basylyp alnandan soň,...

Dowamy »

1129 1
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Üç ýyldyz

Üç ýyldyz


Ibn Sina, Mäne Baba we Seljuklar barada edebi söhbetXI asyrynyň birinji ýarymy türkmen topragynda möhüm wakalaryň bolup geçen, dünýä belli şahslaryň ýaşap öten döwri. Bu döwür garahanlylar, gaznalylar, seljuklar ýaly meşhur türkmen hanedanlarynyň halkymyzyň taryhyna şöhratly sahypalary ýazan ýyllary. Bu asyrda ederm...

Dowamy »

1081 1
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Ýedi derýañ añyrsyna syýahat

Ýedi derýañ añyrsyna syýahat


Türkmen taryhçysy we diplomaty … Don Huanyň XVII asyryň başlarynda Günbatar Ýewropa sapary baradaTürkmen halkynyň XVI asyrda döreden Sefewi döwleti musulman dünýäsiniň Osmanly, Beýik Mogollaryň we Şeýbanylaryň döwletleri ýaly öz döwrüniň kuwwatly döwletleriň biridi. Bu ýurtlaryň dördisi hem musulm...

Dowamy »

1146 1
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Gadymy golýazma sungatymyz

Gadymy golýazma sungatymyz

Orta asyrlarda türkmenleriň Beýik Seljuk, Osmanly, Garagoýunly, Akgoýunly we Sefewi döwletlerinde medeniýetiň ösmegi, dünýewi edebiýata we sungata gyzyklanmanyň güýjemegi bilen Türkmenistanda we türkmenleriň döwlet guran musulman Gündogarynda bezegli golýazma kitaplaryna bolan isleg artypdyr we ol kem-kemde...

Dowamy »

1144 1
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago

Bumyn han

Bumyn han


Göktürkmenleriň döwleti baradaMete han tarapyndan esaslandyrylan oguz-türkmenleriniň Beýik Hun döwleti ýykylandan soň ata-babalarymyz birnäçe asyrlaryň dowamynda dagynyklyk ýagdaýynda ýaşapdyrlar we keseki döwletleriň ýapjasyna öwrüpdirler. Ýöne, VI asyryň ortalarynda oguzlara gaýtadan ýygnanmaga we özbaşdak döwlet...

Dowamy »

1349 2
Bilim, Jeksparro tarapyndan 5 years ago