Gudaçylyk gatnaşyklary

Gudaçylyk gatnaşyklary babatda gürrüň edilende şol gudaçylyk gatnaşyklaryny açmakdan başlansa gowy bolar.

1. Ogul öýermekçi bolnanda bilip goýaýmaly ýörelgeler.

2. Ozaly bilen niýet-päliňi düzüwle. Şöhratdan peýdalanmak, ar almak kemsitmek, onuň şöhratyndan ýa-da onuň ejizlän wagtyndan peýdalanjak bolmak ýagşy däl. Ed...

Dowamy »

282 0
Bilim, 2 months ago


Gurbannepes Ata ogly barada

Kerim Gurbannepesow şo döwüriň çen bilen hasaplamaklaryna görä, resmi dokumentlere esaslanyp aýdanymyzda 1929-njy ýylda şol wagtky Gökdepe etrabynyň Ýylgynly obasynda, häzirki Türkmenistan daýhan birleşiginde eneden doglan. Onuň kakasyna Gurbannepes Ata ogly diýer ekenler. Ýeri gelende aýtsak Gurbannepes aga hem degişli äheňde tankytly goşgy düzýän...

Dowamy »

244 1
Edebiýat, 2 months ago


Swetoforyň reňkleri näme üçin gyzyl, sary we ýaşyl?

Ilkibada swetoforlar ulanylmaga başlananda, demirýollardaky otlynyň gözegçiligi üçin bar bo­lan yşaratlar ulanylypdyr. Şol wagtlar gyzyl reňki “dur” diýmegi aňladýardy.

1830-njy ýyllarda demirýollaryň adam durmuşyna aralaşanda “duýduryş” yşygynyň reňki ýa­şyl, “geç” yşygynyň reňki bolsa ak bolupdyr. Wagtyň geçmegi bilen ak reňkiň yş...

Dowamy »

293 0
Bilim, 2 months ago


Durmuş toýuň

Bu gün seniň durmuş toýyň
Rowan bolýaň durmuş ýola
Giň töre düşsin aýagyň
Bagtyňyz meňzesin güle.

Ýaryň gelýär eli gülli
Bolsun mydam şirin dilli
Baran öýüň agzalarna
Bolgun mydam güler ýüzli.

Öýe ätläp sag aýakdan
Ojagyňa bolgun söýe
Gaýynlarňa bolup höwür
...

Dowamy »

263 0
Edebiýat, 2 months ago


Irki döwür arap poeziýasyndan nusgalar

Irki döwür arap poeziýasyndan nusgalar

Ykbalym dürli-dürli synaglardan geçirdi,
Synagdan geçdim welin, ýyllar ara açardy.
Döwür meni üýtgetdi, oýnady ýumak kimin,
Özi hiç üytgemedi, aldady tapsa çemin.
Döwür tanaplary bile berk dañdy meni,
Loly oýunlaryn etdi, bilmedi çeni.

Ahmet ibn...

Dowamy »

191 0
Edebiýat, 2 months ago


Gökdepe galasy basylyp alynandan Türkmenleriñ täze düzgündäki hal-ýagdaýy

Täze ýola goýulýan mekdeplerde esasy mesele, rus medeniýetiniñ, däp-dessurynyñ bir söz bilen aýdylanda «beýik halkdygyny» görkezmek we olary, ýaş Türkmenleriñ añyna guýmakdy. Aýry tarapdan beýik döwlet şaunizimini ýöretmek üçin, Türkmenlere öz däp-dessurlaryny unutdyrmakdy.

Britan ofiseri H.Moser bilen duşuşan «Bäş serdar» oña Gökdep...

Dowamy »

217 0
Bilim, 2 months ago


Dini Şiri Aýna gyz

(1962-2016)

Durabilbez seni gören adamzat,
Akyl-huşum haýran eden Aýna gyz.
Toý güni synladym seni, perizat,
Ýüregimi weýran eden Aýna gyz.

Boýdaşlaryň bilen dursuň jem bolup,
Arasynda saýlanýarsyň Aý bolup,
Ak ýüzüňde gara gaşyň ýaý bolup,
Akyl-huşum haýran eden Aýna gyz.

Dowamy »

298 1
Edebiýat, 2 months ago


Mollaoraz Hojamämmet barada

Mollaoraz Hojamämmedow – Horezmde halk rewolýusiýasyna (1919-njy ýylyñ noýabry – 1920-nji ýylyñ ýanwary) işeññir gatnaşyjy. Rewolýusia netijesinde Hywada Jüneýit hanyñ häkimiýeti ýok edilýär. M.Hojamämmedow Horezm Halk Sowet Respublikasynyñ hökümetine çlenlige saýlanýar. 1920-nji ýylyñ 13-nji sentýabrynda RFSFR bilen HHSR-iñ arasynda soýuzdaşlyk şe...

Dowamy »

229 0
Bilim, 2 months ago


Bäşim Serdar barada

Bäşim serdar – Türkmenistanda Graždanlyk urşuna, Buharada sowet häkimiýetini gurmaga işeňñir gatnaşyjy. Ol (familiýasy Seýitnazarow) Buhara emirliginiñ Çärjew begliginiñ Merýe obasynda (häzirki Saýat raýonynda) garyp daýhan maşgalasynda dogulýar. Çärjew bolşewikleri bilen ýakyn aragatnaşykda bolup, rewolýusion ideýalary köçülige ýaýradýar. 1920-nji...

Dowamy »

196 0
Bilim, 2 months ago


Allaýar Gurbanow barada

Allaýar Gurbanow Türkmenistanda Graždanlyk urşuna işeññir gatnaşyjydyr. Ol 1888-nji ýylda Garrygala raýonynyñ Gerkez obasynda orta daýhan maşgalasynda dogulýar. Özünden başga 9 dogany bilen uýasy bolýar. Kakasy Gurban Hojamämmedow (oña “Gurban çaşy” hem diýipdirler) üç gezek oba arçynlygyna saýlanypdyr. Diñe 1912-nji ýylda ol 1905-nji ýyldaky ýarag...

Dowamy »

184 0
Bilim, 2 months ago


Annajamal Hydyrowa barada

Garyp maşgaladan bolan Annajamal ýaşlygynda özünden uly adama durmuşa çykarylýar. Olaryñ üç çagasy bolup, güzeranyny ýykma-ýykylma dolandyrýar. Beýik Oktýabrdan soñ Annajamal ilkinjileriñ biri bolup ýygnaklara, köpçüligiñ arasynda geçirilýän syýasy-terbiýeçilik işlere gatnaşýar. 1923-nji ýylda Gökdepe wolost komitetiniñ aýal-gyzlar arasynda iş alyp...

Dowamy »

193 1
Bilim, 2 months ago


Ene Kulyýewa barada

Ene Kulyýewa ýurtda sowet häkimiýetini berkitmek, aýal-gyzlary azatlyga çykarmak ugrundaky göreşe işeññir gatnaşyjy. Ol 1892-nji ýylda Gyzylarbat obasynda (häzirki Gyzylarbat şäheriniñ çäginde) köp çagaly batrak-çopan maşgalasynda dogulýar. Sowady ýerli mollada az-kem okap alan bilimi bilen çäklenýär. 14 ýaşynda durmuşa çykarylýar. Adamsy Garry Kul...

Dowamy »

179 0
Bilim, 2 months ago


Tatýana Tekinskaýa barada

1881-nji ýylda rus goşunlary tarapyndan Gökdepe galasynyñ gorawy syndyrylýar. General Skobelew ýetim galan 3 ýaşly türkmen gyzjagazyny öz ýany bilen alyp gidýär. Şol gyzjagaz hem şol gürrüñi edilýän Tatýana Mihaýlowna Tekinskaýa bolmaly.
Ady oña hossar çykylan “Tatýana güni” bilen bagly bolsa gerek. Familiýasy türkmenleriñ teke taýpasyndan...

Dowamy »

227 0
Bilim, 2 months ago


Rejep Taýyp Ärdogan barada

Rejep Taýyp Ärdogan Türkiýäniň Rize welaýatynda 1954-nji ýylyň 26-njy fewralynda dünýä inýär. 1965-nji ýylda Stambul şäherindäki Kasympaşa Piýale başlangyý mekdebine, soňra 1973-nji ýylda Stambuldaky Ymam hatip orta mekdebini tamamlaýar. 1981-nji ýylda Stambuldaky Mermer uniwerstetiniň Ykdydadyýet we söwda bilimler fakultetini tamamlap, ýokary bili...

Dowamy »

262 1
Bilim, 2 months ago


Ogul, Saňa Diýjegim...

Sen ataň-eneň döwlediniň başysyň, nesil ulgamynyň dowamysyň. Sen olaryň gözüniň guwanjysyň, dyzynyň daýanjysyň, biliniň kuwwadysyň! Biz seniň barlygyň bilen bir zatdyrys. Syn edip gör: hatda ösümlikler hem özleriniň dok dänelerini ýere gaçyryp, ýeneki ýyllarda gögerip, pajarlap ösmeginiň, tohumynyň ýitip gitmezliginiň aladasyndadyr. Şonuň üçin hem...

Dowamy »

187 0
Edebiýat, 2 months ago


Türkmen edebiýatynyň we sungatynyň wekilleri baradaky gyzykly maglumatlar

Türkmen edebiýatynyň we sungatynyň wekilleri baradaky bu gyzykly maglumatlar, mümkin boldugyndan, ygtybarly çeşmelerden ýygnalmaga çalşyldy. Hemmeler üçin gyzykly bolar diýen umyt bilen...

Şahyr Kemal Işanow geografiýany, esasan hem, Hytaýyň geografiýasyny gowy bilýän ekeni. Ol hatda Hytaýdaky haýsydyr bir şäher bilen başga bir şäher...

Dowamy »

354 1
Edebiýat, 2 months ago


Bedirkent

Alyslardan belent bolup görünýär,
Ençe asyr bäri duran, Bedirkent.
Şöhraty hupbaty ýaň salan dünýä,
Adalata ýüzün öwren, Bedirkent.

Abraýy bar, şöhraty bar, şany bar,
Belent serkerdesi Jüneýit hany bar.
Annagylyç Ata gahrymany bar,
Duşmana gurt oýnun guran, Bedirkent.

Pelek ger...

Dowamy »

177 0
Edebiýat, 2 months ago


Adamyñ köp pikirlenýän soraglaryna anyk jogap

Tüýlerimiz näme üçin diken diken bolýar?

Bedenimiziň üstündäki tüýler, kiçijek bir muskul bilen derä baglydyr. Duýgu tarapyndan stres, üşeme duýgusy ýa-da deride bir rahatsyzlyk bolanda bu muskullar refleks ýagdaýynda gysylmagy, tüýleriň "diken diken bolamagyna" sebäp bolýar. Esasanda sowuk ýagdaýlarynda tüýleriň diken diken bolmagy...

Dowamy »

331 3
Bilim, 2 months ago


Gysganç baýyň soňky oýlanmasy

Köp wagtlap näsag ýatan adam ahyry bu dünýä bilen hoşlaşypdy. Onuň yzynda iki çagasy bilen aýaly galypdy. Olar hem bir öýde kireýine ýaşamaly bolupdylar. Indi hemme zat onuň gerdenine düşýärdi. Öý kireýiniň tölenmänine-de esli wagt bolupdy. Öý öýesiniň olary öýden çykarjak bolmagy bolsa, ony has-da ünjä batyrýardy.
Öý öýesiniň üstüne gelip...

Dowamy »

311 0
Edebiýat, 2 months ago


Gabanylýan adam näme etmeli?

Bu günki temamyz köp ýaşlaryň, maşgalalaryň arasynda bolýan gabanjaňlyk. Eýsem gabanjaňlyk näme?! Nämeden güýç alýar ýa-da nämelere sebäp bolýar. Ynamsyzlykdan döreýämi? ýa-da ynamsyzlygyň özi gabanjaňlykdan döreýämi? Gabanýan adam nähili? Gabanylýan adam nähili? Gabanylýan adam näme etmeli? Siziň pikiriňizi bilmek meň üçin aslynda has gyzykly. Ilk...

Dowamy »

355 2
Sorag-jogap, 2 months ago


Bu-da geçer

Bir gün bir patyşa wezir-wekillerini daşyna jemläp, olara bitirmesi kyn ýumuş buýrupdyr:

- Meň gamly günüm gussamy egser ýaly, şat günümde-de gaýgy-endişäni ýada salar ýaly bir zat tapyň!

Hiç kim patyşanyň göwnüne ýaraýjak zady tapyp bilmändir. Ahyry şanyň sypaýylarynyň biri uzak oýlanmalardan soň bir ýüzügi hökümdar...

Dowamy »

323 0
Edebiýat, 2 months ago


Türk dünýäsiniň edebiýatyndaky ilkinjiler 2

Ilkinji türk hekaýasy: "Letaif -i Rivayet" Ahmet Mithat Efendi.

Ilkinji türk realist hekýalar: Sami Paşazade Semai "Küçük şeyler".
Ilkinji türk pýesa terjimeler: Vefik Paşa - Molierin ähli eseri.

Günbatarly ýazyjylaryň täsirinde ýazylan ilkinji pýesalar: Şinasi "Şair evlenmesi" 1859.

Tanzimat döwr...

Dowamy »

138 0
Bilim, 2 months ago


Türk dünýäsiniň edebiýatyndaky ilkinjiler

Ilkinji elibiýimiz Göktürk (men) elipbiýi.

Ilkinji Türk sözi agzalýan we ilkinji ýazuw ýadygärligi: Orhon ýazgylary.

Ilkinji Türk hatdady - ýazyjysy: Ýolly Tegin.

Mälim bolan ilkinji Türk şahyry: Aprynçur Tegin.

Ilkinji mesnewi, aruz ölçegli, didaktik we syýasatnama eseri: Ýusup Has Hajyp...

Dowamy »

138 0
Bilim, 2 months ago


Uly adam

Gurbannazar Eziz Kakabaý Gurbanmyratlara seýregrägem bolsa söhbetdeşlige gelýär. “Siziň kompaniýaňyz ýaman gowy. Şahyr boljaga gaýnap duran gazan-da” diýýär.

Goý ,”şahyrlaň güni jenjeldir
dawa”—
Diýip, dodak çöwrübersin gedemler,
Bizi şahyr eden jedeller dälmi?

Dowamy »

177 0
Edebiýat, 2 months ago


Buratino

Buratinonyñ kimdigin-â biziñ âhlimiz bilýâris. Dogry, Buratino--meşhur rus ýazyjysu Alekseý Nikolaýewiç Tolstoýyñ "Altyn açarjyk ýa-da Buratinonyñ başdan geçirmeleri" atly kitabynyñ baş gahrymany. Ertekide beýan edilşine görâ, Buratinony ýalñyz ýaşaýan Karlo atly ussa ýönekeýje agaç böleginden ýasaýar. Bu agaç bölejigini bolsa oña ertekiniñ beýleki...

Dowamy »

213 0
Edebiýat, 2 months ago