Köneürgenç rowaýatlary -2

MERDIŇ GÖZÝAŞY
Horezm şalarynyň biri erbet näsaglady. Kesel halys basmarlap, şanyň jany bogazyna geldi. Ahyry ol ýurduň ähli tebiplerini ýygnap ölüme buýurmagy ýüregine düwdi. Baş wezire pkirini ýaňzytdy hem:
-Gudraty güýçli hökümdar. Hekimleri ýene bir ýygnaly. Belki bir zat tapaýadylar-diýdi.
Şol pursatyň özünde çaparlar, jar...

Dowamy »

89 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Köneürgenç rowaýatlary

KÖNEÜRGENÇ



Ak sakgally, ýüzi peşeneli ýaşuly hasasyny ýere diräp, skameýkada otyr. Köçeden geçýän maşynlaryň yzy üzülenok.
-Baba, näme üçin biziň şäherimize «köne» diýýärler? Onuň nämesi köne?
-Ýok, oglum, biziň şäherimiz täze. Görýäňmi, heý, köne zat barmy? Köne zat bolsa derrew aýryp, täzesini gurýarla...

Dowamy »

79 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Gadymy Eýran Jahan taryhynda onuň orny we ähmiýeti

Gadymy Eýran Jahan taryhynda onuň orny we ähmiýeti

Eýran ýeriniň üstüni esasan daglar eýeleyär. Ýurduň demirgazyk bölegni Elbrus dag ulgamy tutýar. Ondan gündogara türkmen Horasan (Köpetdag) daglary uzalyp gidýär. Demirgazyk- günbatardan, günorta – gündogara Zagros dag gerişeri ýaýlyp ýatyr. Ýurduň merkezinde ägirt uly meýdany ekeran...

Dowamy »

62 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Ejekejan (erteki)

Ejekejan


Biyri barmyş, biyri ýokmyş. Öñler bir garyyp adam barmyş. Onuñ bir gyzy bilen bir ogly barmyş. Gyzynyñ ady Ejekejan, oglunyñ ady Baýmyratmyş. Bir gün olaryñ gapysyna bir saýyl gelip, iymäge zat diläpdir. Garyp adam oña:
-Kömek etmäge zadym ýok, arpa-bugdaýym bolmady- diýär.Saýyl:
-Gyzyñ öldürip arpa, og...

Dowamy »

85 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Türkmenler imperializm zamanynda (Mehmet Saraý)

Türkmenler imperializm zamanynda

Türkmen halkynyñ we onuñ Russiýa imperiýasyna birikdirilişiniñ taryhy


Türkmenistan, onuñ ýurdy we ilaty(1)


Türkmen halky, onunjy we on birinji asyrlarda yslam dinini kabul etmezinden öñ, ''oguz'' ady bilen tanalyp, Amyderýanyñ, Kaspi deñziniñ, Owgan Türküs...

Dowamy »

83 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Çagalykda jyns agzalarynyň ösüşi we jyns taýdan ýetişýän döwrüniň fziologiýasy

Çagalykda jyns agzalarynyň ösüşi we jyns taýdan ýetişýän döwrüniň fziologiýasy

Ýaş döwürleri. Halkara simpoziumy (Moskwa, 1965) gyzjagazlaryň ösüşinde indiki döwürleri tapawutlandyrmagy hödürledi: bäbeklik döwri (1-10 gün), süýt emýän döwri (10 gün – 1 ýaş), irki çagalyk (1-3 ýaş), ilkinji çagalyk (4-7 ýaş), ikinji çagalyk (8-11 ýaş)...

Dowamy »

129 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Türkmenistanda gyzjagazlara we ýetginjeklere berilýän ginekologiki kömegiň gurnalyşy

Türkmenistanda gyzjagazlara we ýetginjeklere berilýän ginekologiki kömegiň gurnalyşy

2008 ýylyň ýanwar aýynyň 14-ne TSG we DS Ministri „Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda ýetginjekleriň gullugyny kämilleşdirmek barada“ № 10 buýruk çykardy. Bu buýrukdan ugur alyp, çagalara we ýetginjeklere ginekologiki kömek bermeginde dispanser...

Dowamy »

91 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Gündogar Arabystanda gurulan döwletler

Gündogar Arabystanda gurulan döwletler.

Mowzugumyzyň başynda häzirki Saud Arabystanda we ýemeniň teretoriýasynda gurlan gadymy döwletler barada durup geçeris. Şeýle hem şol döwletleriň edara edilşi we halkyň hal-ýagdaýy, beýleki döwletler bilen gatnaşyklary barada gürrüň ederis. Şeýle hem şol döwletleriň syýasy-ykdysady we durmuş gur...

Dowamy »

48 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Arap ýurtlary barada dürli çeşmeler

Arap ýurtlary barada dürli çeşmeler.


Sapagyň wezipesi talyplara araplar barada ýagny Arabystan we araplar barada olaryň gadymy çeşmeleri; yslamdan öňki we soňky çeşmeler barada, yslamyň döreşi, Halyfatyň döreýşi, XIII-IX asyrlarda bagdat halyfaty we halyfatlar döwründe edilen ýörüşler barada talyplara giňden gürrüň bermekden...

Dowamy »

51 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Arap ýurtlarynyñ taryhyna giriş

Arap ýurtlarynyň taryhyna giriş.


Islendik halkyň taryhy öwrenilende onuň gadymy döwürden başlap şu günki güne çenli taryhyny doly we anyk maglumatlar esasynda öwrenmeklik zerurdyr. Şonuň üçin Araplaryň taryhy dersini okatmagyň esasy maksady hem Arap ýurtlarynyň iň gadymy döwürden başlap tä halyflyk döwrüne çenli bolan taryhyn...

Dowamy »

49 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Öwez Gündogdyýew

Öwez Gündogdy (1966 - 15.04.2013) Milletine buýsanýan, Watanyny jandan söýýän, ýaş arheolog alym, ýaşynyñ baharynda bimahal aramyzdan gitdi. Öwez Gündogdyew 1966-njy ýylda Aşgabatda dogulýar.  Türkmen Döwlet Uniwersitetiniň taryh fakultetinde okaýar. Okuwy tamamlandan soň Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh institutynda ylmy işler alyp başl...

Dowamy »

42 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy -7)

BEÝIK SOLTAN ABUTALYP TOGRUL BEGIŇ BEÝANY   Abutalyp Muhammet ibn Mikaýyl ibn Seljuk dört ýüz ýigrimi dördünji ýylda soltanlyk tagtyna geçip, patyşalygyň öwgüli dessuryn öňe tutup, jahandarlyk däbini we resimlerini ýerine ýetirip başlady. Wezir, maslahatçy, hajyp we kätip tutundy. Wezirleri: Abulkasym Güýäni, Ahmet Dehistany, Amydyl Melik Abu Nasyr...

Dowamy »

36 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy -6)

SELJUK NEBERESINIŇ SOLTANLARYNYŇ BEÝANY   Bular sansyz-sajaksyz leşgerdiler we çensiz-çaksyz taýpadylar. Bularyň içinde Oguzyň her boýundan, sag gol begleri: gaýy, baýat; sol gol begleri: baýyndyr, bijene (beçene), çawnydyr, şeýle-de bulara goşulşan beýleki boýlar bardy. Olaryň köp mallary, sürüleri, nygmat we şöwketleri bardy. Mydama agzybirdiler....

Dowamy »

33 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy -5)

Kim syýasatda ýagşy bolsa, hökümdarlygy dowamly bolar». Ýene-de aýtdy: — Mundan soňra ýene-de patyşalardan we hanlardan köp ogullar dünýä gelerler. Eger olaryň ýanlaryndaky ulular, begler, pälwanlar düzgüni-ýörelgäni berk tutmasalar, hanlyk we patyşalyk işi sarsyp, ýok bolar. Şonda Oguz hany arzuw ederler, emma ol bolmaz, ony tapmazlar. Ýene-de aýt...

Dowamy »

27 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy -4)

OGUZYŇ WESÝET EDIP, TÖRE GURDUGY, AHLAGY WE HÄSIÝETI, MÜBÄREK DILINDEN ÇYKAN HEM-DE ONUŇ AÝDAN TYMSALLARY WE HIKMETLI SÖZLERI   Oguz tamam Türküstan, Eýran we Turany tabyn edip, özüniň gadymy ata ýurduna baranda ähli ogullaryny we agtyklaryny illi-ilinden, boýly-boýundan getirip, bir uly toý tutdy. Hersine altyn-kümüş, bezelen halatlar, mertebeleri...

Dowamy »

25 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy -3)

ÜÇÜSI BOZUK WE ÜÇÜSI ÜÇ OK ATLANDYRYLAN OGUZYŇ ALTY PERZENDINIŇ, ATLARY WE LAKAMLARY HEM-DE OLARYŇ TAGMA WE OŇAN EDILEN JANAWERLERI, BELLI EDILEN ET SÜÝEKLERI WE ENDAMLARY   Bu Ýaňykentlu Yrkyl Hoja tarapyndan belli edilip, oguz [ili] begenip doga etdi. Bu şol esasda beýan ediler.   HANLAR HANY   Muňa kagan (han) diýýärler. Süýegi baş we uja.   BOZ...

Dowamy »

34 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy -2)

Ol aýtdy: — Seniň sözüňi kabul etdim. Haktagala iman getirip, ony söýüjilerden bolandan soňra, Oguz ony aldy we söýdi. Şeýlelikde, Oguz diňe onuň bilen söhbet tutup, onuň gaşyna baryp, öňki aýallarynyň ýanyna barmaýardy. Oguzyň özi bir Taňra sygynýan, hudaýhon we doga-dilegli adam bolandan soň, kapyr atasy we doganoglanlary bilen kän bir garyşmak i...

Dowamy »

25 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (dowamy)

OGUZ KOWUMLARYNYŇ TARYHY WE HEKAÝATLARY   Oguz kowumlary we ýigrimi dört sany boýy Oguzyň agtyklaryndan we onuň bilen birleşen käbir doganlarydyr doganoglanlaryndan dörediler. Olardan, (ýagny dogandyr doganoglanlaryndan) uýgur, gypjak, kaňky, garlyk we kalaç (halaç) peýda boldy. Bu olaryň danalary tarapyndan beýan edilendir. Özleri hem bu pikir bil...

Dowamy »

36 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Seljuknama (Ýazyjy ogly Aly)

BAGYŞLAÝJY WE MÄHRIBAN ALLANYŇ ADY BILEN   Mülkleriň eýesi, beýikligi beýgelmiş we bereketi hemmä ýetmiş Allatagala sansyz alkyş we çensiz-çäksiz öwgi we minnetdarlyk bolsun. Çünki Ol müňlerçe-müňlerçe adamy pynhan ýoklukdan barlyk sährasyna getirip, her biriniň perzentleriniň ýaýylmagy üçin olara älem etraplaryndan bir yklymy menzil we mekan etdi....

Dowamy »

36 0
Bilim, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago

Mylly Täçmyrat

Mylly Täçmyrat
(1886-1960)
Türkmen saz sungatynyñ ussatlarnyñ biri Mylly Täçmyrat,Ýaňgala obasynda 1886njy ýylda dogulýar.
Mylly aganyñ ilkinji mugallamy Kel bagşydyr.soñabaka ol meşhur Sary bagşy, Täçmämmet Suhanguly, Pürli Sary ýaly ussatlar bilen işläp,öz ussatlyk derejesini artdyrýar.
Mylly Täçmyrat1929 nji ýyldan ba...

Dowamy »

30 0
Edebiýat, Jeksparro tarapyndan 2 weeks ago