"Kowusnama" eserinde terbiýe – adamyň jemgyýetde öz ornuny tapmagynyň, ahlakly bolmagynyň we üstünlik gazanmagynyň düýp binýadydyr. Eserde adamyň bezegi onuň baýlygy däl-de, edep-ekramy we gowy ahlaklylygydyr diýlip bellenilýär. Ululara hormat goýmak, kiçilere hemaýat etmek we sabyrly bolmak nesihat edilýär. Terbiýe diňe bir sözde däl, eýsem amalda bolmalydyr. Keý Kowus ogluna ylym öwrenmegi, bir däl-de, birnäçe senet eýelemegi sargyt edýär, sebäbi mal-mülk tükenip biler, ýöne bilim we senet elmydama ýoldaş bolar. Geplemek we diňlemek edebi terbiýäniň möhüm bölegidir. Ýalan sözlemekden daşda durmak, ýerlikli we oýlanyşykly geplemek nesihat edilýär. Eserde ata-enäniň çaga bolan borçlary, olara haýsy ýaşda näme öwretmelidigi we çaga nähili edep berilmelidigi barada çuňňur düşünjeler berilýär. "Kowusnama" diňe bir orta asyr şahsyýetiniň ogluna beren nesihatlary bolman, eýsem asyrlar boýy berkarar bolup gelýän umumadamzat gymmatlyklary özünde jemleýän kämil terbiýeçilik gollanmasydyr. "Kowusnama" eserinde terbiýäniň ähmiýeti diňe bir umumy ahlak kadalary bilen çäklenmän, eýsem adamyň durmuşyň her bir ugrundaky edep-ekramyna we aň-düşünjesini kämilleşdirmäge gönükdirilendir. Eserde terbiýeli adamyň iň uly aýratynlyklarynyň biri — özüne dost saýlap bilmegidir. Ýaman adamlar bilen oturyp-turmak adamyň edebini bozýar, gowy we akyldar adamlar bilen aragatnaşyk saklamak bolsa terbiýäni artdyrýar. Dostlukda we adamlara bolan gatnaşykda arassa ýürekli, namysly we sözünde durýan bolmak nesihat edilýär. Keý Kowus diňe bir ruhy terbiýä däl, eýsem beden saglygyna hem uly üns berýär. Iýmitlenmek edebi, arassaçylyk, geýinmek, ukyny kadalaşdyrmak we bedeni sagdyn saklamak hem terbiýäniň bir bölegi hökmünde seredilýär. Bedeniň sagdynlygy — aňyň we ruhuň sagdynlygynyň kepilidir. Terbiýeli adam öz gazanjyny, mal-mülkini ýerlikli ulanmagy başarmalydyr. Bimaksat harçlamaklyk hem-de gysgançlyk terbiýesizlik hökmünde görülýär; orta ýoly tutmak we tygşytly bolmak nesihat edilýär. Öz duýgylaryňy, gaharyňy we höwesleriňi jylawlap bilmek — terbiýäniň we akyllylygyň iň ýokary görkezijisidir. Eserde ulumsylyk, özüňi beýlekilerden ýokary tutmak ýazgarylýar. Terbiýeli adam näçe köp zat bilse-de, şonça-da pespäl we sypaýy bolmalydyr. "Kowusnama" eserinde terbiýäniň hem-de adamyň kämilliginiň ýene-de birnäçe çuňňur taraplary beýan edilýär. Keýkowus terbiýäni adamyň diňe bir öz içki dünýäsi däl, eýsem jemgyýetdäki hyzmaty we sosial gatnaşyklary bilen hem baglanyşdyrýar. Ýaşlyk – bu ýalňyşlyklara we duýgulara tiz berilýän döwürdir. Şonuň üçin ýaşlykda berilýän terbiýe hem terbiýeçiniň (ata-enäniň), hem-de ýaşyň özüniň erki bilen berk tutulmalydyr. Ýaş ulaldygyça adamyň edebi we pähim-paýhasy artmalydyr. Garran çagyňda ýaşlara mahsus ýeňil-ýelpaý hereketleri etmek terbiýä hem-de mertebä ýaraşmazlyk hökmünde görülýär. Eserde "Diliň beren belasyndan baş gutulmaz" diýen ýörelge öňe sürülýär. Diňe bir diňlemek däl, eýsem haçan dymmalydygyny bilmek terbiýäniň ýokary basgançagydyr. Terbiýeli adam zähmetsiz, taýyn zada kowalanmaly däl. Ýaltalyk adamyň hem ahlaklylygyny, hem-de bedeni we zehini kämilleşmegini bökdeýär. Haýsy hünärde işleýändigiňe bakman, öz işiňe wepaly we arassa bolmak zähmet terbiýesiniň esasy şertidir. Eserde ata-enäniň çaga diňe bir söz bilen däl, öz gylyk-häsiýet göreldesi bilen terbiýe bermelidigi bellenilýär. Çaga ata-enesiniň edýän işini gaýtalaýar. Çaga gowy terbiýe berip, ony jemgyýete peýdaly adam edip ýetişdirmek — ata-enäniň bu dünýädäki iň uly borjy we mirasydyr. Arkadag şäheriniň iňlis diline ýöriteleşdirilen 4-nji orta mekdebiniň müdiri Çarymuhammet Muhamow